12 april 1945 is Borger bevrijd. H. Venema deed een onderzoek naar deze gebeurtenis en noteerde wat getuigen hier over te melden hadden.
- Op 12 april zijn tijdens de gevechtenbij de Eeserbrug vrij veel huizen beschadigd.
- De burgemeesterswoning (kruispunt Eeserstraat – Westdorperweg) – waar een Duits kanon was opgesteld – ging geheel verloren.
- Het peloton tanks van 10 PULK strzetcow konnych (10 PSK) zal het 4de peloton zijn geweest. (Polen) Deze conclusie heb ik gemaakt, i.v.m. het vinden van enkele 17 ponds granaathulzen door inwoners van Borger. Deze werden gebruikt in de Challengertanks van het 4de peloton – 1ste eskadron 10 PSK
- Omdat de Eeserbrug was opgeblazen, gelukte het alleen de Poolse infanterie over het kanaal te komen. Daarna ging het via de begraafplaats (vrij veel schoten door grafstenen) naar de Westdorperstraat. Van hier werden aanvallen ondernomen op de achterzijde van de huizen aan de Hoofdstraat.
- Zeer veel huizen aan de andere zijde van de straat vertonen inslagen van lichte wapens.
- Door de Duitsers werd gebruik gemaakt van een kanon of kanonnen van 12 het type PAK 38? (pantser afweerkanon 38)
- In de Westdorperstraat werden verkoperde ijzeren granaa thulzen gevonden voor 50 mm projectielen. Met een projectiel is waarschijnlijk ook een voltreffer gekomen in de munitie van een Poolse Lloyds carrier, meteen 6 ponds kanon (10de Regiment Dragonders)
- Ex-dragonder Podgorski – uit Stadskanaal – vertelde mij dat door de ontploffende munitie er korte tijd paniek was bij de Polen.
- De brugwachterswoning bij de Eeserbrug ging geheel verloren.
- Een schipper die met zijn schip bij de brug lag werd gedood tijdens de gevechten.
Verhaal van Kruit van de dienst gemeentewerken.
- Er was Duits geschut opgesteld aan de Westdorperstraat, dichtbij de Eeserstraat. Over de begraafplaats kon zo vuur worden gelegd op de aanvallende troepen vóór de brug
- De meeste granaten van de Polen vóór de brug, vlogen over het dorp.
- Renkema (onderwijzer) ging door de linies naar Odoorn om het vuren op Borger te doen stoppen. De Duisters waren intussen uit het dorp vertrokken.
- De Duitsers zaten toen inmiddels in een beperkte omsingeling. Enerzijds bij Westdorp, anderzijds bij Bronnegerveen.
- Na de gevechten bleek dat er in een carrier een gesneuvelde Poolse militair lag. De carrier werd later in de sloot gekanteld.
- In het Bronnegerveen waren twee tanks in de zachte bodem achtergebleven.
Verhaal van Ottens ,Dalkampen 11, Borger. (Hij woonde op 12 april dicht bij de Eeserbrug, Eeserstraat 14)
- In de morgen van 12 april (donderdag) werd de gehele zuidzijde van Borger ontruimd.
- Velen trokken in de richting van de Drouwenerstraat en vonden daar onderdak.
- In de Hoofdstraat lag een lont om de Eeserbrug te laten springen.
- Om plusminus l2.30 uur ging de brug de lucht in.
- Bij de brug was nog een eenvoudige aarden versterking van het Nederlandse Leger uit 1940. Ook lag er een schip, waarvan de schipper later op de dag dood op het dek werd aangetroffen.
- Na het springen van de brug, gierden veel granaten over het dorp. Sommige kwamen terecht in boerderijen, maar ontploften niet (anti-tank granaten). Er waren volgens de sporen op diverse plaatsen in het zuidelijk deel van het dorp straatgevechten geweest.
- Bij de melkfabriek aan de Hoofdstraat zaten Duitse scherpschutters.
- Ottens kwam ’s avonds terug in zijn woning welke was geraakt door diverse kogels. De Polen waren toen bezig met het timmeren van twee ruwe kisten voor twee doden: één Pool en één Franse parachutist of Duitse militair.
0 reacties